Elke laatste donderdag van de maand organiseren we bij Understanding Data een ontbijtsessie. Tijdens deze sessie bouwen we samen aan een sterke data-community in de Kempen, waar we ideeën uitwisselen en van elkaar leren.
Communicatie staat daarbij centraal. En laat een goed dashboard nu een hulpmiddel zijn om informatie duidelijk en snel over te brengen.
Bij een ontbijtsessie horen natuurlijk ook koffiekoeken. We maakten hier enkele foto’s van. Welke foto maakt voor jou in één oogopslag duidelijker welke soorten koffiekoeken er zijn?

Op het eerste gezicht lijken dit gewoon enkele sfeerfoto’s van een ontbijt. Maar eigenlijk tonen ze perfect hoe belangrijk de manier waarop je informatie presenteert is.
Een goed dashoard begint met een duidelijke vraag
Voor je een visualisatie maakt, moet je eerst weten wat je ermee wil bereiken.
Wie gaat het dashboard gebruiken? Welke vraag moet het beantwoorden? En welke beslissing of actie moet eruit voortkomen?
In ons voorbeeld willen we in één oogopslag tonen welke soorten koffiekoeken er zijn, zodat iemand snel kan kiezen. Daarom is het logisch om de koffiekoeken per soort te ordenen.
Hetzelfde geldt voor dashboards. Een visualisatie zonder duidelijk doel voegt al snel meer ruis dan inzicht toe.
Toon wat belangrijk is
Meer informatie betekent niet automatisch meer inzicht.
Op onze foto’s staan enkel de koffiekoeken. Koffie, thee en de rest van de tafel zijn weggelaten. Die zijn voor deze vraag niet relevant en zouden alleen maar afleiden.
Ook in een dashboard hoef je niet alles te tonen wat je hebt. Toon wat de gebruiker nodig heeft om de vraag te beantwoorden en laat de rest achterwege.
Maak informatie makkelijk vergelijkbaar
De manier waarop je informatie ordent, bepaalt hoe snel iemand patronen ziet.
Door koffiekoeken van dezelfde soort bij elkaar te leggen, kunnen we ze makkelijker vergelijken. We zouden ze ook op een andere manier kunnen groeperen, bijvoorbeeld per grootte of calorieën. Welke indeling het beste werkt, hangt af van wat we willen tonen.
Hetzelfde geldt voor visualisaties. Kies een vorm die het vergelijken zo eenvoudig mogelijk maakt. Een staafdiagram maakt verschillen bijvoorbeeld vaak sneller zichtbaar dan een taartdiagram.
Gebruik visuele hiërarchie
Niet alles op een dashboard is even belangrijk. Gebruik daarom positie, grootte en opmaak om duidelijk te maken waar de aandacht naartoe moet.
Mensen kijken doorgaans van links naar rechts en van boven naar beneden. Door belangrijke informatie op een logische plaats te zetten en een duidelijke visuele flow te creëren, kan iemand sneller begrijpen wat het dashboard vertelt.
Geef context
Een getal op zichzelf vertelt vaak weinig. Is 250 veel of weinig? is 12% een goed resultaat? Zonder context is dat moeilijk te beoordelen.
Geef daarom waar relevant een vergelijking mee: ten opzichte van vorige periode, een doelstelling of gemiddelde. Zo krijgt een cijfer betekenis.
Wees consistent
Een dashboard wordt makkelijker te begrijpen wanneer dezelfde soorten informatie op dezelfde manier worden weergegeven.
Dat geldt ook voor onze koffiekoeken. Als elk bord één soort koffiekoek bevat, maar één bord plots verschillende soorten combineert, wordt het moeilijker om de indeling te begrijpen.
Consistentie zorgt ervoor dat de gebruiker minder hoeft na te denken over hoe de informatie wordt weergegeven en zich kan focussen op wat de informatie vertelt.
Een goed dashboard is meer dan mooie grafieken
Een dashboard hoef niet vol te staan met grafieken, kleuren en cijfers om goed te zijn.
De kracht zit net in het weglaten van wat niet nodig is en het duidelijk presenteren van wat wel belangrijk is.
Net zoals bij onze koffiekoeken: dezelfde informatie kan op verschillende manieren worden gepresenteerd. De ene maakt meteen duidelijk wat je ziet, de andere vraagt wat meer denkwerk.
En dat is uiteindelijk waar een goed dashboard om draait: informatie zo presenteren dat de gebruiker snel begrijpt wat er gebeurt en weet wat hij ermee kan doen.